Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie blokowania rozwoju gospodarczego w wyniku praktyk monopolistycznych stosowanych przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pani poseł Ewy Tomaszewskiej w sprawie blokowania rozwoju gospodarczego w wyniku praktyk monopolistycznych Naukowej i Akademickiej Sieci Informatycznej przedstawiam poniższe wyjaśnienia przygotowane w oparciu o informacje uzyskane z resortów właściwych w zakresie problematyki poruszonej w interpelacji (prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz ministra nauki - przewodniczącego Komitetu Badań Naukowych).

   Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa jest jednostką badawczo-rozwojową, której organem założycielskim, a także nadzorującym jest Komitet Badań Naukowych (na podstawie § 7 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie nadania statutu urzędowi Komitetu Badań Naukowych (DzU nr 47, poz. 294). NASK działa zarówno jako operator telekomunikacyjny zajmujący się świadczeniem usług związanych z przesyłaniem danych, jak też jako podmiot świadczący usługi rejestracji i utrzymania domen internetowych.

   W 1999 i 2000 r. toczyły się przed Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów cztery postępowania wyjaśniające, w których badano zgodność działań NASK w obszarze domen internetowych z obowiązującym prawem antymonopolowym. Wnioskodawcy tych postępowań zarzucili NASK stosowanie praktyk monopolistycznych polegających m.in. na:

   - sprzedaży usług w sposób powodujący uprzywilejowanie niektórych podmiotów gospodarczych,

   - odmowie sprzedaży usług dyskryminującej niektóre podmioty gospodarcze przy braku alternatywnych źródeł zaopatrzenia,

   - narzucaniu uciążliwych warunków umów przynoszących podmiotowi gospodarczemu narzucającemu te warunki nieuzasadnione korzyści,

   - uzależnianiu zawarcia umów od spełnienia przez drugą stronę innego świadczenia niezwiązanego z przedmiotem umowy, którego nie przyjęłaby lub nie spełniałaby, mając zapewnioną możliwość wyboru,

   - pobieraniu nadmiernie wygórowanych cen,

   - zmianach treści umów w trakcie ich trwania, polegających na pobieraniu dodatkowych opłat.

   Rozpatrując powyższe zarzuty, urząd stwierdził, iż przyjęte i stosowane przez NASK zasady w zakresie procedury rejestracji domen nie odbiegają od reguł przyjętych na świecie, a zwłaszcza w Europie, a tym samym w świetle obowiązującego w tym zakresie prawa nie mogą zostać uznane za praktyki monopolistyczne.

   Ustosunkowując się do zarzutu pobierania nadmiernie wygórowanych cen za usługi świadczone przez NASK, urząd przyjął, zgodnie z orzecznictwem antymonopolowym, że za cenę nadmiernie wygórowaną należy uznać cenę wyższą od średniej cen pobieranych w innych krajach za tego typu usługę. Mając na uwadze powyższe, ustalono, że stosowany przez NASK cennik opłaty rejestracyjnej i utrzymania domen - zróżnicowany w zależności od rodzaju domeny - nie odbiega od średniej wysokości opłat pobieranych przy tego rodzaju usługach w innych krajach. W konsekwencji nie można było uznać cen pobieranych przez NASK za nadmiernie wygórowane. Postępowanie wyjaśniające w tym zakresie zakończone zostało odmową wszczęcia postępowania administracyjnego przeciwko NASK.

   Kolejne sprawy przeciwko NASK dotyczyły zasadności zmiany regulaminu rejestracji domen (w której NASK zobowiązał swoich klientów do ponoszenia rocznych opłat za utrzymanie domen internetowych, począwszy od 1 stycznia 1999 r.), a także stosowania przez NASK praktyk monopolistycznych, polegających na odmowie rejestracji domen internetowych. Podobnie jak w poprzedniej sprawie urząd uznał, że zasady stosowane przez NASK nie odbiegają w danym zakresie przedmiotowym od reguł, systemów i procedur przyjętych na świecie, a zwłaszcza w Europie.

   Fakt, że NASK jest w Polsce jedynym podmiotem zajmującym się rejestracją domen internetowych nie może automatycznie przesądzać o stosowaniu przez ten podmiot praktyk monopolistycznych. Takie stanowisko zajmuje Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który jednocześnie zapewnia, że działalność NASK jest stale poddawana kontroli pod względem ewentualnych naruszeń ustawy o przeciwdziałaniu praktykom monopolistycznym i ochronie interesów konsumentów (DzU z 1999 r. nr 52, poz. 547, z późn. zm.).

   Odnosząc się do zawartego w interpelacji stwierdzenia o stosowanej przez NASK kłopotliwej procedurze rejestracyjnej, pragnę zauważyć że w dniu 18 grudnia 2000 r. NASK wprowadził modyfikację systemu obsługi rejestracji domen internetowych, polegającą na częściowej automatyzacji procesu rejestracji, co w istotny sposób wpłynęło na uproszczenie procedury. Opracowane zostały nowe zasady rejestracji i utrzymania domen, według których dotychczas wymagane dwa dokumenty zastąpione zostały jednym wnioskiem elektronicznym, przesyłanym do NASK przez witrynę internetową. Opatrzona podpisem pisemna wersja wniosku powinna zostać dostarczona do NASK w terminie 7 dni. W ciągu 7 dni od daty zgłoszenia wniosku do NASK nazwa domeny pozostaje niedostępna dla innych wnioskodawców. Wniosek, do którego nie dołączono jego pisemnej wersji, zostanie usunięty z kolejki oczekujących. Nazwa domeny będzie zatem ponownie dostępna dla chętnych do jej zarejestrowania.

   Każdej nazwie domeny zgłoszonej do rejestracji nadawany będzie indywidualny numer identyfikacyjny. Klient rejestrujący domenę otrzyma pocztą elektroniczną potwierdzenie złożonego wniosku z powołaniem się na nadany numer identyfikacyjny. Następnie otrzyma tą samą drogą informację o zarejestrowaniu nazwy domeny, ewentualnie przypomnienie o upływającym terminie przesłania do NASK pisemnej wersji wniosku lub, w miarę potrzeby, o konieczności uzupełnienia danych lub o usunięciu wniosku z kolejki oczekujących. Powyższa modyfikacja wprowadza szereg udogodnień dla klientów przystępujących do rejestracji domeny.

   Uprzejmie informuję ponadto, że z dniem 31 grudnia 2000 r. nastąpiło obniżenie ceny rejestracji i utrzymania nazw internetowych w domenie krajowej (.pl) z dotychczasowych 300 do 200 zł (przy zachowaniu dotychczasowych cen rejestracji i utrzymania domen funkcjonalnych i regionalnych w wysokości odpowiednio 150 i 50 zł).

   Łączę wyrazy szacunku

   Podsekretarz stanu

   Wojciech Katner

   Warszawa, dnia 22 lutego 2001 r.